مهرهای اولیه بصورت استوانه ای و سپس مسطح بودند . نقوش حک شده بر روی مهرهای دوران باستان گویای خاستگاه عشیره ای و اجتماعی و اقتصادی و مذهبی و حکومتی صاحب مهر و احیانا علایق و آمال او می بود .

دیرینه شناسان معتقدند مهرهای مسطح در زندگی روستایی در فلات ایران و مهرهای استوانه ای در دوران رواج شهرنشینی شایع بوده اند . این مهرها در ابتدا بر اثر غلطاندن روی گل و بعد ها روی موم و حک تصویر بوجود می آمد و سابقه حدود 6000 سال قبل از میلاد مسیح ( به عبارتی بیش از 8000 سال قبل ) را دارند . به نظر می رسد مهرهای اولیه بوسیله شخص صاحب مهر ساخته می شده که به مرور زمان و اهمیت داشتن مهر ، اشخاصی با این حرفه مانوس و امرار معاش می کرده اند . ساخت مهرها در جوامع رشدیافته تر که احتیاج به مهر ، بخصوص در مناسبات حکومتی و اقتصادی داشته اند ، باعث بوجود آمدن صنفی مشخص به نام مهرسازان یا حکاکان شده اند . بررسی ها نشان می دهد که حکاکان مهرها و نقش های باستان احتمالا متعلق به طبقه خاصی از بزرگان و در ارتباط با مراکز فرمانروایی بوده اند . قاعدتا این افراد به غیر از آشنایی با فنون حکاکی بایستی از سواد روز و هنر نقاشی نیز بهره مند می بودند تا بتوانند طرح مورد نظر سفارش دهنده را به زیبایی روی سنگ بصورت آینه ای حک نمایند و یا مطالب را با خط خوش خطاطی کنند . 

اولین مرحله ساخت مهر ، شکل دادن سنگ بود که با ابزار تراشنده و تیز صورت می گرفت . خراشنده های اولیه سنگهایی چون کوارتز و سنگ سمباده بودند . پس از شکل دادن سنگ نوبت به سوراخ کردن آنها می رسید که با مته های سنگی که دارای نوک تیز کروی یا لوله ای بودند ، صورت می گرفت . مرحله بعد ایجاد طرح روی مهر بود . چگونگی سبک حکاکی در شکل ابزار تاثیر می گذاشت . در این بین ساده ترین ابزار ، یک قلم حکاکی با نوک اریب یا تیز بود که تا همین اواخر هم مورد استفاده داشته است .

مهرهای حکومتی و اولین مهرهای مکشوفه در ایران –

مهری که تصویر آن در زیر می آید ، اولین و شناخته شده ترین مهر داریوش کبیر است که از آن در صدور فرمان های حکومتی استفاده می کرده است :